How to conserve your energy?
ဒီေန႔ဒီေခတ္မွာ Energy conservation ဟာ သိပၸံပညာရွင္ေတြ၊ အင္ဂ်င္နီယာေတြ နယ္ပယ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ထည့္သြင္းစဥ္းစား ေျဖရွင္းေနၾကတဲ့ ကိစၥတစ္ခုပါ။ တစ္နည္းအားျဖင့္ Efficiency ေပါ့။ Energy တစ္ခုခုကို ဘယ္ေလာက္အထိ
စြမ္းအားျပည့္ သံုးႏိုင္မလဲ။ ဥပမာ မီးလံုး တစ္လံုးကို ထုပ္လုပ္တယ္ ဆိုပါစို႔။ အဲဒီမီးလံုး မီးလင္းေအာင္ Electrical energy ကိုသံုးတဲ့အခါ၊ Energy ရဲ့ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္က Heat အျဖစ္ေျပာင္းသြားမယ္၊ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ပဲ မီးလင္းတယ္ဆိုရင္ Efficient မျဖစ္ဘူး၊ Efficiency ေတာ္ေတာ္နိမ့္တယ္လို႔ ေျပာရမွာပဲ။ အဲဒီလိုပဲ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ခႏၶာကိုယ္မွာရိွတဲ့ Energy ကုိ ဘယ္လို conserve လုပ္မလဲ၊ efficient ျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုသံုးမလဲဆိုတာ ကၽြန္ေတာ့္လို ဘာမွမသိေသးတဲ့ သူေတြအတြက္ ကၽြန္ေတာ္ဖတ္ထား၊ မွတ္သားထားတာေလးေတြကို ေ၀မွ်လိုက္ပါတယ္….
ခႏၶာကိုယ္ရဲ့ Energy ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ ကုန္သလဲ…. အလုပ္အကိုင္ေတြလုပ္ရလို႔၊ လႈပ္လႈပ္ရွားရွား လုပ္ရလို႔ဆိုတဲ့ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္မႈေၾကာင့္ Energy ကုန္တာရယ္၊ စိတ္ေၾကာင့္ Energy ကုန္တာရယ္ဆိုၿပီး
၂မ်ိဳးရိွတာ လူတိုင္းသိၿပီးသားပါ။ အဲဒီလို Energy ကုန္တာ ၂မ်ိဳးမွာ စိတ္ေၾကာင့္ကုန္တာက မ်ားပါတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ အေတြးေတြ၊ စိတ္လႈပ္ရွားမႈေတြ၊ စိတ္ဖိစီးမႈေတြေၾကာင့္ေပါ့…. ေန႔စဥ္ မနက္မိုးလင္းကတည္းက ညအိပ္ရာ၀င္တဲ့အထိ
ဦးေႏွာက္ႏိုးၾကားေနသေရြ႕ အေတြးေတြ ရိွေနၾကတာပဲ။ အဲဒီ အေတြးေတြထဲမွာ ကုသိုလ္အေတြးေတြ ( Positive thoughts ) က မ်ားမလား… အကုသိုလ္အေတြးေတြ ( Negative thoughts ) က မ်ားမလား…ဘယ္ဟာက ပိုမ်ားမလဲ….
သတိထားမိၾကပါသလား။ ၀မ္းသာစရာ၊ ၾကည္ႏူးပီတိျဖစ္စရာ အေတြးေတြ ရိွေနတာ၊ စိတ္ေအးခ်မ္း ၾကည္လင္ေနတာ နဲ႔ ေလာဘ၊ ေဒါသ ေမာဟ စတဲ့ Negative thoughts ေတြ တစ္ေန႔ တစ္ေန႔ ဘယ္ဟာက ပိုအျဖစ္မ်ားသလဲ။ ဥပမာဆိုပါစို႔
ခ်စ္သူရည္စားနဲ႔ ေ၀းေနရတဲ့ လူငယ္ေတြအေနနဲ႔ မနက္မိုးလင္းလို႔ မ်က္လံုးႏွစ္လံုး ပြင့္တာနဲ႔ “ခ်စ္သူနဲ႔ ေတြ႕ခ်င္လိုက္တာ….” ဆိုတဲ့ ေလာဘျဖစ္တာ မ်ားမလား….. ကုသိုလ္ရရာရေၾကာင္းေတြ ေတြးမိၿပီး ၾကည္ႏူးပီတိျဖစ္တာ.. စိတ္ေအးခ်မ္းေနတာ
မ်ားမလား…. ကၽြန္ေတာ့္လို သာမန္ပုထုဇဥ္တစ္ေယာက္အေနနဲ႔ Negative thoughts ေတြက ပိုမ်ားပါတယ္။ သုေတသနျပဳခ်က္ေတြအရ ေဒါသျဖစ္တာ၊ စိုးရိမ္ေသာကေရာက္ရတာ၊ ေလာဘေတြ တေခ်ာင္းေခ်ာင္းထြက္ေနတာ၊ စိတ္ဓာတ္က်ေနတာ….
ဒီလို Negative states of mind ေတြေၾကာင့္ ၁ နာရီအတြင္းမွာ ကုန္သြားတဲ့ Energy က၊ အလုပ္ၾကမ္း ၈နာရီေလာက္ လုပ္ရလို႔ ကုန္သြားတဲ့ Energy နဲ႔ တူတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ဘာ့ေၾကာင့္ ဒီလိုျဖစ္ရတာလဲ?….
ကၽြန္ေတာ္တို႔ ေဒါသထြက္ေနတယ္ ဆိုပါစို႔… အဲဒီလို စိတ္လႈပ္ရွားေနတဲ့အခ်ိန္၊ ေဒါသထြက္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ အက္ဒရင္နလင္ ( Adrenaline ) လို႔ေခၚတဲ့ ေဟာ္မုန္းတစ္မ်ိဳး ထြက္ပါတယ္။ အဲဒီေဟာ္မုန္းကို ေက်ာက္ကပ္ေတြရဲ့
အထက္မွာရိွတဲ့ Adrenaline glands ေတြက ထုတ္ေပးပါတယ္။ ဒီေဟာ္မုန္းက လူ႔ခႏၶာကိုယ္ကို ႏုိးၾကားလာေအာင္ လံႈ႕ေဆာ္ေပးတယ္။ ခႏၶာကိုယ္က Energy ကိုပိုသံုးေအာင္ လႈံ႕ေဆာ္ေပးတယ္။ ဥပမာ… ေျပးရမယ္ဆိုပါစို႔…. အဲဒီေဟာ္မုန္းေတြ
ထြက္လာတယ္။ ေျပးေနစဥ္မွာလည္း ထြက္တယ္။ Energy consumption rate တက္လာတယ္… ေသြးေၾကာေတြ က်ယ္လာၿပီး ေသြးစီးဆင္းမႈေတြ ျမန္လာေစတယ္။ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းလည္း ပိျုမန္လာေစတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္း ပိုျမန္လာတာနဲ႔အမွ်
ေမာလာတယ္။ ဒီေတာ့ ေဒါသထြက္ေနရင္လည္း ဒီဟုိမုန္းထြက္ေနတဲ့အတြက္ ခႏၶာကိုယ္လႈပ္ရွားမႈမရိွဘဲ Energy ကုန္လာတယ္… ပင္ပန္းလာတယ္ ဆိုတဲ့သေဘာပါ…. ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းက ပုံမွန္အားျဖင့္ ၁မိနစ္မွာ အႀကိမ္ ၇၀ ဆိုတာ
လူတိုင္းသိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စိတ္လႈပ္ရွားမႈမ်ားလာရင္… ေဒါသထြက္လာရင္ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းက အႀကိမ္ ၁၀၀မက ခုန္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ စိတ္ပူပန္ေသာကျဖစ္တာ… ေဒါသျဖစ္တာ… ၀မ္းနည္းပူေဆြးရတာ…ဒီလို Negative states of mind
ေတြေၾကာင့္ Hypertension (ေသြးတိုးေရာဂါ)၊ ႏွလံုးေရာဂါေတြ ျဖစ္လာတယ္။ မူလကတည္းက ေသြးတိုးေရာဂါရိွတဲ့လူေတြ ေဒါသျဖစ္လြန္းရင္… ေသာကေရာက္လြန္းရင္ ဦးေႏွာက္ေသြးေၾကာ ျပတ္ၿပီးေသတာ၊ ႏွလံုးေရာဂါရိွတဲ့လူေတြ
စိတ္လႈပ္ရွားလြန္းရင္ Heart attack ရၿပီး ေသတာဟာ အခုရွင္းျပခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းအရင္းေတြေၾကာင့္ပါပဲ။
ၿပီးေတာ့ ေဒါသထြက္ေနစဥ္မွာ အစာအိမ္နံရံကေန အက္ဆစ္တစ္မ်ိဳးထြက္ပါတယ္… အဲဒီအက္ဆစ္က အစာအိမ္ကို အဆိပ္သင့္ေစပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေဒါသထြက္တာ၊ အေပ်ာ္လြန္တာ၊ ေသာကေရာက္လြန္းတာ စတဲ့ စိတ္လႈပ္ရွားမႈေတြ ျဖစ္ေနခ်ိန္မွာ
အစားအစာ ေကာင္းေကာင္း စားလို႔မရတာပါ။ ၿပီးေတာ့ ေဒါသႀကီးလြန္းတဲ့လူေတြမွာ အစာအိမ္ေရာဂါ အျဖစ္မ်ားတယ္လို႔ ကၽြန္ေတာ္ၾကားဖူးပါတယ္။ ( ဟုတ္မဟုတ္ေတာ့ မသိပါဘူး။ )
ဒီေတာ့ စိတ္လႈပ္ရွားမႈေတြနည္းေအာင္( တစ္နည္းအားျဖင့္ စိတ္ပင္ပန္းမႈ၊ စိတ္ဖိစီးမႈေတြနည္းေအာင္ )၊ ခႏၶာကိုယ္ Energy ဆံုးရံႈးမႈနည္းေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ?
ကၽြန္ေတာ္သိထားတဲ့ နည္းလမ္းတစ္ခုကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ျမတ္ ေဟာၾကားခဲ့တဲ့ သတိပဌာန္နည္းပါပဲ။ ဆရာေတာ္ႀကီးမ်ား ေဟာၾကားတာ ခဏခဏ နာဖူးၾကမွာပါ။ အခု ဆရာေတာ္ဦးေဇာတိက ႏိုင္ငံျခားမွာ ေဟာၾကားခဲ့တဲ့ Meditation
with visualization ဆိုတဲ့ တရားေတာ္ထဲက အခ်က္အလက္အခ်ိဳ႕ကို ေကာက္ႏႈတ္ တင္ျပခ်င္ပါတယ္….. သတိရိွေနတဲ့သူ၊ တရားအားထုတ္ေနသူဟာ မိမိစိတ္မွာ၊ မိမိခႏၶာကိုယ္မွာ ဘာျဖစ္ေနလဲ သတိထားမိတယ္။ သိေနတယ္။ ေလာဘ၊ ေဒါသ
ျဖစ္လာရင္ ေလာဘကို ေလာဘလို႔ ျမင္မယ္။ ေဒါသကို ေဒါသလို႔ပဲ ျမင္မယ္။ စိတ္ခံစားမႈတစ္ခုလို႔ပဲ ျမင္ေနတဲ့အတြက္ ေလာဘ၊ ေဒါသကို စိတ္ကို လႊမ္းမိုးခြင့္ မေပးဘူး။ အျဖစ္အပ်က္ သေဘာတရားတစ္ခုလို႔ပဲ ျမင္တယ္။ ေဒါသျဖစ္ေနရင္ ေဒါသကို
တည့္တည့္ၾကည့္ေနမယ္၊ ရႈမွတ္ေနမယ္။ အဲဒီလို ရႈမွတ္ခံရတဲ့၊ တည့္တည့္အၾကည့္ခံရတဲ့ စိတ္ခံစားမႈ၊ ေဒါသဟာ Intensity တက္မလာေတာ့ဘူး။ အဲဒီလို ၾကည့္ပါမ်ားရင္ ေဒါသဟာ အားနည္းသြားၿပီး တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေပ်ာက္ကြယ္သြားမယ္။ ဒီေတာ့
ေဒါသေၾကာင့္ ခႏၶာကို exhausted မျဖစ္ေတာ့ဘူး။ ေဒါသနဲ႔ မေျပာမိတဲ့ အတြက္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးမွာလည္း အဆင္ေျပမယ္။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်စရာရိွရင္လည္း ေဒါသနဲ႔ မဆံုးျဖတ္တဲ့အတြက္ အမွားနည္းလာမယ္။ မွန္မွန္ကန္ကန္
ဆုံးျဖတ္ႏိုင္လာမယ္။ ဒါေၾကာင့္ တရားအားထုတ္တဲ့လူဟာ စိတ္လႈပ္ရွားမႈေတြကို handle လုပ္လာႏိုင္မယ္။ စိတ္လႈပ္ရွားမႈေတြ နည္းလာမယ္။ စိတ္လႈပ္ရွားမႈနည္းလာတာနဲ႔အမွ် စိတ္ေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္မႈ၊ Energy ကုန္ဆံုးမႈနည္းလာမယ္။
အေတြးေတြနည္းလာတာနဲ႔အမွ် ဦးေနာက္အလုပ္လုပ္ရတာလည္း နည္းလာေတာ့ Energy သံုးစြဲမႈ နည္းလာမယ္။ ဦးေႏွာက္က Energy ကိုသံုးတယ္ဆိုတာက Glucose ကိုသံုးတာပဲ။ Glucose က ကာဗိုဟုိက္ဒရိတ္ကရတယ္။ အထက္မွာ
ကၽြန္ေတာ္တင္ျပခဲ့ Adrenaline ေဟာ္မုန္းက အသည္းထဲမွာ ကာဗိုဟုိက္ဒရိတ္ကို ေအာက္ဆီဂ်င္နဲ႕ေပါင္းၿပီး Glucose ျဖစ္ေအာင္ Transform လုပ္တဲ့ Process မွာ ေထာက္အကူျပဳေပးပါတယ္။
ဒီေတာ့ စိတ္ၾကည္လင္ ေအးခ်မ္းေနရင္ ဦးေႏွာက္အလုပ္လုပ္တာ နည္းတဲ့အတြက္ ခႏၶာကိုယ္ကလည္း Energy ျပည့္ေနမယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေသြးတိုးေရာဂါရိွသူေတြ၊ ႏွလံုးေရာဂါရိွသူေတြ တရားအားထုတ္လို႔ ၾကာလာတဲ့အခါ ေသြးတိုးေရာဂါ
သက္သာေပ်ာက္ကင္းသြားတာ၊ ႏွလံုးေရာဂါ သက္သာလာတာေတြ ေတြ႔ရပါတယ္။
ဒါ့ေၾကာင့္…. နိဗၺာန္ခ်မ္းသာကို မ်က္ေမွာက္ျပဳႏိုင္သည္အထိ ရည္မွန္းမထားရင္ေတာင္မွ မိမိရဲ့ခႏၶာကိုယ္ Energy အလဟႆ ကုန္ဆံုးမႈနည္းေအာင္ေလာက္ေတာ့ ရည္မွန္းၿပီး တရားအားထုတ္ႏိုင္ၾကပါေစ….